UBND tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành quyết định phê duyệt Đề án Chuyển đổi và Phát triển cảng xanh tại Khánh Hòa.
Một góc cảng biển Vân Phong. (Ảnh: Nguyễn Phú)
Theo Đề án, phạm vi nghiên cứu gồm 6 khu bến thuộc cụm cảng biển Khánh Hòa sau hợp nhất, gồm: Bắc Vân Phong, Nam Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh, Cà Ná và Ninh Chữ. Trong đó, các bến cảng hiện hữu được định hướng chuyển đổi, xanh hóa phù hợp với điều kiện thực tế; các bến cảng quy hoạch mới phải tích hợp tiêu chí xanh ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư.
Mục tiêu của Đề án là triển khai mô hình cảng xanh phù hợp với điều kiện thực tế của Khánh Hòa; thúc đẩy sử dụng công nghệ sạch, các-bon thấp, thân thiện với môi trường trong hoạt động đầu tư, kinh doanh khai thác cảng biển. Qua đó, góp phần phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và hệ sinh thái, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Đề án áp dụng khung tiêu chí cảng xanh theo Tiêu chuẩn cơ sở TCCS 02:2022/CHHVN, gồm 3 tiêu chí chính: Cam kết và sẵn sàng; Hành động và thực hiện; Hiệu lực và hiệu quả. Thang điểm đánh giá tối đa 5 điểm, ngưỡng đạt tiêu chí cảng xanh là 3,5 điểm, tương đương 70% thang điểm.
Về lộ trình, đến năm 2027, phấn đấu 100% bến cảng đang hoạt động hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu nền, tự đánh giá theo bộ tiêu chí cảng xanh và thiết lập đường phát thải cơ sở. Đến năm 2030, hình thành nhóm bến cảng thí điểm đạt tiêu chí cảng xanh; 100% bến cảng đầu tư xây dựng mới đáp ứng tiêu chí cảng xanh; các bến cảng chưa đạt có kế hoạch khắc phục theo từng nhóm tiêu chí. Đồng thời, phấn đấu có ít nhất 3 bến cảng được đầu tư thí điểm hệ thống cấp điện bờ.
Để thực hiện các mục tiêu trên, Đề án xác định 6 nhóm giải pháp trọng tâm. Trong đó, chú trọng tuyên truyền, nâng cao nhận thức và hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng kế hoạch phát triển cảng xanh; khuyến khích áp dụng các hệ thống quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế về môi trường, an toàn và năng lượng.
Đối với sử dụng năng lượng xanh, khuyến khích phát triển điện mặt trời áp mái tại các kho, bãi, nhà xưởng; sử dụng điện từ nguồn năng lượng tái tạo; từng bước điện hóa thiết bị xếp dỡ, phương tiện nội bộ và nghiên cứu triển khai hệ thống cấp điện bờ cho tàu biển tại các bến cảng trọng điểm. Đồng thời, tăng cường các giải pháp tiết kiệm năng lượng thông qua sử dụng hệ thống chiếu sáng LED, biến tần và kiểm toán năng lượng định kỳ.
Công tác bảo vệ môi trường được triển khai thông qua kiểm soát bụi, khí thải, tiếng ồn; quản lý nước thải, chất thải rắn và chất thải nguy hại theo quy định; tăng cường phòng ngừa, ứng phó sự cố tràn dầu, hóa chất và khí hóa lỏng. Các doanh nghiệp cảng được khuyến khích sử dụng tài nguyên hiệu quả, tái sử dụng, tái chế vật liệu và giảm thiểu nhựa dùng một lần trong hoạt động cảng.
Bên cạnh đó, Đề án chú trọng chuyển đổi số, phát triển cảng thông minh thông qua triển khai cảng điện tử, cổng tự động, chứng từ và lệnh giao hàng điện tử, thanh toán trực tuyến; xây dựng cơ sở dữ liệu cảng xanh trên nền tảng số dùng chung của tỉnh, bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cảng biển.
Đề án cũng định hướng chuyển đổi công năng một số khu bến phù hợp với quy hoạch và yêu cầu phát triển sau hợp nhất. Cụ thể, chuyển Bến cảng Nha Trang thành cảng hành khách quốc tế chuyên dụng theo hướng xanh; sắp xếp lại Bến cảng Đầm Môn theo quy hoạch khu bến Bắc Vân Phong; di dời, sắp xếp lại Bến phao xăng dầu Mũi Chụt khỏi khu trung tâm đô thị Nha Trang; chuyển Bến cảng Ninh Chữ sang phục vụ du lịch, dịch vụ và hàng hóa địa phương.
UBND tỉnh giao Sở Xây dựng chủ trì, theo dõi, đôn đốc, giám sát và đánh giá quá trình triển khai Đề án; phối hợp với các sở, ngành, địa phương, cảng vụ hàng hải và doanh nghiệp cảng biển xây dựng kế hoạch thực hiện hằng năm, xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ và nguồn lực. Các sở, ngành liên quan thực hiện nhiệm vụ theo chức năng, thẩm quyền được giao; UBND các xã, phường, đặc khu có cảng biển phối hợp triển khai phương án chuyển đổi công năng và giám sát công tác bảo vệ môi trường tại địa phương.
Các doanh nghiệp cảng biển là chủ thể trực tiếp thực hiện lộ trình chuyển đổi, xanh hóa; chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức tự đánh giá, hoàn thiện hồ sơ minh chứng, khắc phục các tiêu chí chưa đạt và bố trí nguồn lực đầu tư hạ tầng xanh.
Nguyễn Phú