(Chinhphu.vn) - Với mục tiêu đưa tổ máy điện hạt nhân đầu tiên vào vận hành năm 2035, Việt Nam đang khẩn trương hoàn thiện hệ thống pháp quy, tăng cường năng lực cơ quan quản lý, đào tạo nguồn nhân lực và chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho chương trình điện hạt nhân quốc gia.
Tọa đàm Công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân trong khuôn khổ Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII - Ảnh: VGP/TG
Trong 2 ngày (30-31/7), tại Quảng Ninh, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ninh tổ chức Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII.
Tăng cường năng lực quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân
Tại phiên chuyên đề về công tác quản lý nhà nước phục vụ phát triển điện hạt nhân, Phó Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân Nguyễn Ngọc Huynh cho biết, sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết số 174/2024/QH15 về tiếp tục thực hiện chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận và Nghị quyết số 189/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng dự án, các chủ đầu tư đang khẩn trương triển khai các công việc chuẩn bị.
Mục tiêu đặt ra là đưa tổ máy điện hạt nhân đầu tiên vào vận hành trong năm 2035. Cùng với đó, các đề án đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, tăng cường năng lực cho cơ quan pháp quy và các tổ chức hỗ trợ kỹ thuật cũng đã được triển khai nhằm phục vụ chương trình điện hạt nhân quốc gia.
Theo ông Nguyễn Ngọc Huynh, Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành đã thiết lập khung pháp lý cho việc quản lý toàn bộ vòng đời của nhà máy điện hạt nhân, từ phê duyệt địa điểm, cấp phép xây dựng, vận hành thử, vận hành chính thức đến chấm dứt hoạt động.
Để đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình điện hạt nhân, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân đang tiếp tục hoàn thiện hệ thống thông tư, tiêu chuẩn kỹ thuật về an toàn và an ninh hạt nhân; xây dựng các quy định đối với lò phản ứng nghiên cứu và lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR); đồng thời chuẩn bị nguồn nhân lực, thành lập các nhóm chuyên môn thẩm định, hoàn thiện cơ chế phối hợp với chủ đầu tư và nâng cao năng lực thanh tra, giám sát.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, công tác chuẩn bị vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức, trong đó nổi bật là sự thiếu hụt đội ngũ chuyên gia có kinh nghiệm, trong khi hạ tầng kỹ thuật và các công cụ phục vụ công tác thẩm định, đánh giá vẫn còn hạn chế.
Chuyên đề An toàn bức xạ trong lĩnh vực y tế và công nghiệp - Ảnh: VGP/TG
Hoàn thiện pháp quy hạt nhân
Tại hội nghị, đại diện các chủ đầu tư dự án điện hạt nhân đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất nhiều giải pháp nhằm bảo đảm tiến độ triển khai các dự án.
Đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết đơn vị đã triển khai nhiều nhiệm vụ phục vụ Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, bao gồm điều chỉnh chủ trương đầu tư, tham gia đàm phán Hiệp định liên Chính phủ, phối hợp đánh giá cơ sở hạ tầng điện hạt nhân quốc gia, tham gia góp ý hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chuẩn bị kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực vận hành.
Từ thực tiễn triển khai dự án, EVN kiến nghị tiếp tục hoàn thiện lộ trình pháp quy gắn với tiến độ đầu tư; tăng cường đối thoại kỹ thuật ngay từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ; xây dựng đội ngũ nhân lực pháp quy chuyên trách; đồng thời hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý và chủ đầu tư trong quá trình thẩm định, cấp phép.
Đối với Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, đại diện Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) khẳng định an toàn là nguyên tắc cao nhất trong quá trình triển khai dự án.
Petrovietnam kiến nghị tiếp tục tăng cường năng lực cho cơ quan pháp quy; thiết lập cơ chế trao đổi kỹ thuật từ sớm; xây dựng lộ trình pháp quy tổng thể và tổ chức thanh tra theo kế hoạch dựa trên đánh giá rủi ro. Doanh nghiệp cũng cam kết chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, minh bạch và phối hợp chặt chẽ với Cục An toàn bức xạ và hạt nhân cùng các cơ quan quản lý nhằm bảo đảm dự án được triển khai an toàn, đúng chuẩn mực và bền vững.
Các đại biểu tham quan, tìm hiểu các thiết bị phục vụ công tác an toàn bức xạ và hạt nhân - Ảnh: VGP/TG
Bên cạnh các nội dung về quản lý nhà nước và triển khai dự án, hội nghị cũng dành nhiều thời gian trao đổi về công nghệ và các giải pháp hỗ trợ phát triển ngành điện hạt nhân.
Ông Sergey Salata, Giám đốc kỹ thuật Công ty Star Energy Việt Nam, giới thiệu công nghệ lò phản ứng mô-đun siêu nhỏ STAR (Safe Tiny Atomic Reactor). Theo ông, công nghệ này có khả năng giảm chi phí đầu tư ban đầu so với các dự án điện hạt nhân quy mô lớn, tạo thuận lợi cho việc huy động vốn và triển khai theo từng giai đoạn.
Mô hình này cho phép bắt đầu với tổ máy đầu tiên để hoàn thiện thiết kế, chế tạo và tích lũy kinh nghiệm trước khi mở rộng thành các nhà máy đa mô-đun. Đồng thời, quá trình triển khai cũng góp phần nâng cao năng lực của cơ quan pháp quy, các tổ chức hỗ trợ kỹ thuật và đội ngũ chuyên gia hạt nhân trong công tác quản lý, thẩm định và vận hành.
Trong khi đó, đại diện Công ty Bertin Technologies (Pháp) giới thiệu các giải pháp quan trắc, phát hiện và đo lường bức xạ phục vụ công tác bảo đảm an toàn hạt nhân. Đại diện Công ty QIS Global chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ bức xạ trong kiểm tra không phá hủy (NDT) phục vụ các lĩnh vực điện hạt nhân, dầu khí, năng lượng và chế tạo công nghiệp.
Các doanh nghiệp cũng kiến nghị tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý theo hướng phù hợp với Luật Năng lượng nguyên tử và các tiêu chuẩn của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ bức xạ trong công nghiệp.
Theo baochinhphu.vn
Xem bản tin gốc của Báo Chính phủ tại đây