TỈNH KHÁNH HÒA

Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa vừa có văn bản chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tăng cường đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội và hiệu quả đầu tư đối với các dự án thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách, tránh đầu tư dàn trải, thất thoát và lãng phí.

Hạn chế đầu tư công vào dự án có thể xã hội hóa, hợp tác công tư. (Ảnh minh họa: baokhanhhoa.vn)

Theo chỉ đạo, việc đề xuất danh mục dự án và bố trí kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 phải bảo đảm thực hiện đầy đủ yêu cầu hạch toán kinh tế - xã hội, đánh giá hiệu quả đầu tư ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, xác định nhu cầu vốn, đề xuất chủ trương đầu tư và phân bổ kế hoạch vốn. Đối với các dự án thuộc lĩnh vực giao thông, nông nghiệp, thủy lợi, cấp thoát nước, hạ tầng kỹ thuật đô thị, khu công nghiệp, hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu kinh tế, hạ tầng chuyển đổi số…, việc đánh giá hiệu quả đầu tư theo hướng lượng hóa tối đa hiệu quả kinh tế - xã hội và hiệu quả đầu ra của dự án thông qua các chỉ tiêu kinh tế như: giá trị hiện tại ròng (NPV), tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR), tỷ số lợi ích - chi phí (B/C) cùng các chỉ tiêu phù hợp khác theo hướng dẫn chuyên ngành; việc đánh giá phải bám sát điều kiện thực tế, quy mô khai thác, nhu cầu sử dụng và khả năng phát huy công suất sau đầu tư; tránh tình trạng xác định quy mô, công suất vượt nhu cầu dẫn đến hiệu quả thấp hoặc lãng phí nguồn lực đầu tư công.

Đối với các dự án quy mô lớn, tác động liên vùng hoặc sử dụng nguồn vốn ngân sách lớn, cơ quan đề xuất dự án phải phân tích, so sánh các phương án đầu tư và phân kỳ đầu tư để lựa chọn phương án tối ưu, tiết kiệm và hiệu quả nhất. Đồng thời, đánh giá các chỉ tiêu về khả năng kết nối vùng, giảm chi phí logistics, mở rộng không gian phát triển, thu hút đầu tư, nâng cao năng lực sản xuất, khả năng phòng chống thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu, cải thiện năng lực cung ứng dịch vụ hạ tầng thiết yếu và đóng góp cho tăng trưởng GRDP, tăng thu ngân sách địa phương.

Đối với các dự án thuộc lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, lâm nghiệp, quốc phòng, an ninh và các lĩnh vực an sinh xã hội khác, việc đánh giá hiệu quả đầu tư trên cơ sở hiệu quả xã hội, khả năng phục vụ cộng đồng, mức độ đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn chuyên ngành, khả năng bảo vệ, phát triển và phục hồi tài nguyên rừng, nâng cao chất lượng dịch vụ công, cải thiện điều kiện sống của người dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ gìn bản sắc văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển bền vững. Tuy nhiên, việc đề xuất dự án thuộc các lĩnh vực này vẫn phải bảo đảm đầy đủ yêu cầu về tính cấp thiết, phạm vi phục vụ, quy mô đầu tư hợp lý, hiệu quả sử dụng ngân sách, khả năng vận hành khai thác sau đầu tư và phù hợp khả năng cân đối nguồn lực của địa phương.

Ưu tiên huy động nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu hạn chế tối đa sử dụng vốn đầu tư công đối với các dự án, lĩnh vực có khả năng huy động nguồn lực xã hội, hợp tác công tư (PPP) hoặc có thể thực hiện theo cơ chế xã hội hóa theo quy định của pháp luật.

Đối với các dự án có khả năng thu hồi vốn, có nguồn thu từ khai thác dịch vụ hoặc có khả năng thu hút nhà đầu tư ngoài ngân sách tham gia, các cơ quan, đơn vị ưu tiên nghiên cứu phương án xã hội hóa, huy động các nguồn vốn hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước trước khi đề xuất sử dụng ngân sách nhà nước.

Trường hợp đề xuất đầu tư công đối với các dự án có khả năng xã hội hóa, cơ quan đề xuất dự án phải thuyết minh, làm rõ nguyên nhân chưa thể huy động nguồn lực ngoài ngân sách, đánh giá khả năng tham gia của khu vực tư nhân, hiệu quả tài chính, khả năng hoàn vốn và sự cần thiết Nhà nước tham gia đầu tư nhằm tập trung nguồn lực ngân sách nhà nước cho các lĩnh vực thiết yếu, địa bàn khó khăn, nhiệm vụ an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh và các công trình hạ tầng trọng điểm có tính lan tỏa cao.

Đối với các dự án khu công nghiệp, khu kinh tế thuộc nhiệm vụ đầu tư của ngân sách nhà nước, vốn đầu tư công chỉ tập trung cho các hạng mục có tính chất công cộng, dùng chung, tạo hiệu ứng lan tỏa và không có khả năng thu hồi vốn trực tiếp hoặc không hấp dẫn khu vực tư nhân; không sử dụng ngân sách để thay thế trách nhiệm đầu tư của chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp hoặc hỗ trợ trực tiếp cho các hạng mục kinh doanh có khả năng thu hồi vốn.

Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong quản lý đầu tư công

Việc đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, hiệu quả đầu tư phải được thực hiện xuyên suốt, liên tục trong toàn bộ vòng đời dự án, từ khâu đề xuất dự án, chủ trương đầu tư, triển khai thực hiện đến giám sát, đánh giá đầu tư, hiệu quả sau khi hoàn thành; bảo đảm sử dụng vốn đầu tư công hiệu quả, tiết kiệm, đúng mục tiêu và phát huy hiệu quả đầu tư sau dự án.

Người đứng đầu cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm nếu đề xuất dự án thiếu căn cứ, hiệu quả thấp, không khả thi hoặc gây thất thoát, lãng phí nguồn vốn đầu tư công. Các chủ đầu tư và cơ quan đề xuất dự án phải bảo đảm tính chính xác, trung thực, khách quan của số liệu, phương pháp tính toán và nội dung đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, hiệu quả đầu tư của dự án.

Các sở, ngành được giao rà soát tính cần thiết, khả năng cân đối vốn, mức độ sẵn sàng triển khai thực hiện dự án, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư, khả năng bố trí quỹ đất tái định cư,… và các điều kiện pháp lý liên quan. Việc sắp xếp thứ tự ưu tiên theo nguyên tắc tập trung, trọng tâm, trọng điểm, phù hợp khả năng cân đối vốn của tỉnh.

Đối với nguồn vốn phân cấp cho cấp xã, UBND cấp xã được giao rà soát toàn bộ danh mục dự án đề xuất giai đoạn 2026 - 2030 thuộc phạm vi quản lý, kiên quyết loại bỏ các dự án chưa thực sự cần thiết, hiệu quả thấp hoặc không bảo đảm tính khả thi.

Hoàn thiện Bộ tiêu chí đánh giá dự án đầu tư công

Chủ tịch UBND tỉnh giao các cơ quan chuyên ngành rà soát, cập nhật và hoàn thiện Bộ tiêu chí đánh giá dự án đầu tư công thuộc lĩnh vực quản lý; nghiên cứu điều chỉnh cơ cấu điểm số theo hướng tăng tỷ trọng đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, hiệu quả đầu ra và tính khả thi triển khai thực hiện dự án; đồng thời giảm dần việc đánh giá mang tính hình thức hoặc khó lượng hóa.

Việc rà soát, điều chỉnh Bộ tiêu chí phải bảo đảm tính khả thi, minh bạch, dễ áp dụng trong thực tiễn; làm cơ sở để các cơ quan chuyên ngành sử dụng thống nhất trong việc đánh giá, chấm điểm, sắp xếp thứ tự ưu tiên đầu tư các dự án.

Tuyết Vân