Tình trạng quá tải, nguy cơ ô nhiễm môi trường tại một số bãi rác tạm trên địa bàn các xã Cam An, Cam Hiệp, Cam Lâm và Suối Dầu đang được tỉnh Khánh Hòa tập trung xử lý. Trong giai đoạn chờ Nhà máy Điện rác Khánh Hòa đi vào vận hành, tỉnh yêu cầu vừa duy trì liên tục việc thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt, vừa khẩn trương hoàn thiện các giải pháp kỹ thuật, tăng cường kiểm soát môi trường và từng bước cải tạo, phục hồi các bãi rác tạm.
Bãi rác tạm tại xã Cam Hiệp đang trong tình trạng quá tải, diện tích đủ điều kiện chôn lấp gần như đã sử dụng hết. (Ảnh: Bảo Anh).
Bãi rác Suối Cát quá tải so với công suất thiết kế
Bãi rác Suối Cát tại xã Cam Hiệp đang là một trong những điểm nghẽn lớn đối với việc thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt tại khu vực. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, bãi rác này có diện tích khoảng 9,5 ha, diện tích đủ điều kiện chôn lấp gần như đã sử dụng hết; phần diện tích còn lại không bảo đảm điều kiện kỹ thuật.
Trong khi công suất thiết kế của bãi rác này chỉ đáp ứng khoảng 4,6 tấn/ngày, thực tế nơi đây đang tiếp nhận khoảng 90 tấn/ngày từ xã Cam Hiệp, xã Cam Lâm và các cơ sở du lịch khu vực Bắc bán đảo Cam Ranh. Khối lượng rác tiếp nhận cao hơn nhiều lần công suất thiết kế khiến bãi rác rơi vào tình trạng quá tải, phát sinh nguy cơ ô nhiễm môi trường.
Qua kiểm tra của Công an xã Cam Hiệp phối hợp với Phòng Cảnh sát kinh tế - Công an tỉnh, bãi rác Suối Cát còn một số tồn tại trong công tác quản lý và bảo vệ môi trường, trong đó chưa lập báo cáo đánh giá tác động môi trường theo quy định; việc quản lý, vận hành bãi rác và trách nhiệm phối hợp giữa các địa phương còn nhiều bất cập. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, Công an xã Cam Hiệp đã có văn bản yêu cầu tạm dừng hoạt động. UBND xã Cam Hiệp sau đó ban hành thông báo tạm dừng tiếp nhận rác tại bãi rác Suối Cát kể từ ngày 1/8/2026.
Việc dừng tiếp nhận rác trong khi chưa bố trí được khu vực xử lý thay thế làm phát sinh nguy cơ ùn ứ rác thải sinh hoạt trên địa bàn xã Cam Lâm và khu vực Bắc bán đảo Cam Ranh, ảnh hưởng đến đời sống Nhân dân, hoạt động du lịch, vệ sinh môi trường và tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh, trật tự.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các địa phương chưa bố trí được khu xử lý rác thải tập trung thay thế. Phần lớn các bãi rác hiện hữu đều là khu xử lý tạm thời, đã quá tải hoặc không còn đủ diện tích đáp ứng nhu cầu tiếp nhận rác phát sinh. Vì vậy, trong thời gian Nhà máy Điện rác Khánh Hòa chưa đi vào vận hành, việc sử dụng các khu vực tiếp nhận rác tạm thời phải vừa đáp ứng yêu cầu thu gom rác, vừa tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường, hạn chế tối đa tác động đến khu dân cư..
Khu vực Suối Lau 2, xã Suối Dầu đang được sử dụng tạm thời để tiếp nhận rác thải sinh hoạt phát sinh trên địa bàn. (Ảnh: Bảo Anh).
Không để gián đoạn việc thu gom, xử lý rác thải
Không chỉ riêng bãi rác Suối Cát, các địa phương trong khu vực đều đang phải chủ động phương án xử lý rác trong điều kiện các khu tiếp nhận hiện hữu có quy mô hạn chế hoặc đã quá tải.
Tại xã Cam An, lượng rác phát sinh khoảng 13 tấn/ngày. Sau khi bãi rác Suối Cát ngừng tiếp nhận, rác thải sinh hoạt trên địa bàn có thời điểm bị tồn đọng. Địa phương đã đề xuất sử dụng tạm thời khu đất khoảng 2,8 ha tại thôn Tân An để tiếp nhận, xử lý rác thải sinh hoạt.
Tại xã Cam Lâm, địa phương chưa bố trí được khu vực xử lý rác thay thế, việc thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt phụ thuộc chủ yếu vào bãi rác Suối Cát. Nếu bãi rác này dừng hoạt động, nguy cơ ùn ứ rác trên diện rộng có thể phát sinh.
Trong khi đó, tại xã Suối Dầu, khối lượng rác thải sinh hoạt phát sinh khoảng 10 tấn/ngày. Sau khi UBND tỉnh chấp thuận chủ trương sử dụng tạm thời khu vực Suối Lau 2 để tiếp nhận rác, công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác đã ổn định trở lại từ ngày 2/7/2026. Tuy nhiên, đây cũng chỉ là khu vực tiếp nhận rác tạm thời trong thời gian chờ Nhà máy Điện rác Khánh Hòa đi vào hoạt động.
Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường, khu vực Suối Lau 2 đủ điều kiện tiếp nhận rác thải sinh hoạt tạm thời. Phương án kỹ thuật của địa phương cơ bản đáp ứng yêu cầu nhưng cần tiếp tục hoàn thiện các giải pháp kiểm soát nước rỉ rác, mùi hôi, thoát nước mưa và phủ kín bề mặt rác hằng ngày. Khu vực thôn Tân An, xã Cam An cũng được đánh giá phù hợp về quy hoạch sử dụng đất, vị trí cách xa khu dân cư và có thể xem xét sử dụng tạm thời sau khi được UBND tỉnh chấp thuận và hoàn thiện phương án kỹ thuật.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Huyền (bìa phải) kiểm tra thực tế khu vực tiếp nhận, xử lý rác thải tại xã Cam Hiệp. (Ảnh: Bảo Anh).
Cải tạo bãi rác hiện hữu, không mở thêm bãi rác tạm mới
Ngày 5/8, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Huyền cùng đoàn công tác của tỉnh kiểm tra thực tế tình hình thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt tại khu vực tiếp nhận rác tạm thời ở xã Suối Dầu và xã Cam Hiệp. Qua kiểm tra thực tế, đoàn công tác đã nắm bắt tình hình và ghi nhận những khó khăn, vướng mắc trong công tác thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt. Ngày 7/8, UBND tỉnh ban hành Văn bản số 9986/UBND-KT về giải quyết cấp bách công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các xã Cam An, Cam Hiệp, Cam Lâm, Suối Dầu. Trong đó đưa ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, từ xử lý các khu vực tiếp nhận rác tạm thời, điều phối luồng rác, đến phương án đưa rác tồn đọng về Nhà máy Điện rác Khánh Hòa và đóng cửa, phục hồi môi trường các bãi rác tạm.
Đối với bãi rác tạm thôn Tân An, xã Cam An, UBND tỉnh thống nhất chủ trương cho phép sử dụng tạm thời khu vực quy hoạch bãi rác có diện tích khoảng 2,8 ha để tiếp nhận, xử lý rác thải sinh hoạt phát sinh trên địa bàn xã Cam An trong thời gian chờ Nhà máy Điện rác Khánh Hòa đi vào vận hành chính thức. Đồng thời giao UBND xã Cam An khẩn trương hoàn thiện phương án kỹ thuật xử lý môi trường tại bãi rác tạm thôn Tân An, trình Sở Nông nghiệp và Môi trường thẩm định trước ngày 8/8/2026; tổ chức thu gom triệt để lượng rác tồn đọng, khôi phục vệ sinh môi trường và chịu trách nhiệm toàn diện về công tác quản lý, vận hành, bảo đảm an toàn môi trường và an ninh, trật tự trên địa bàn… Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao khẩn trương thẩm định, ban hành văn bản chấp thuận phương án kỹ thuật xử lý môi trường tại bãi rác tạm thôn Tân An trước ngày 10/8/2026; chịu trách nhiệm về tính an toàn kỹ thuật và hiệu quả chống ô nhiễm đối với bãi rác này.
Về phần bãi rác tạm thôn Hòa Hiệp, xã Cam Hiệp, UBND tỉnh thống nhất tiếp tục sử dụng làm địa điểm tập kết, xử lý rác thải sinh hoạt tạm thời cho 2 địa phương là xã Cam Hiệp và xã Cam Lâm trong thời gian chờ Nhà máy Điện rác Khánh Hòa chính thức đi vào vận hành. Trong thời gian chờ xác định ranh giới, cho phép UBND xã Cam Hiệp phối hợp với UBND xã Cam Lâm xây dựng phương án kỹ thuật cải tạo, mở rộng và tiếp nhận, xử lý rác thải sinh hoạt đối với phần diện tích khoảng 8.000m2 phía Đông bãi rác tạm hiện hữu tại thôn Hòa Hiệp.
Cùng với việc cải tạo, mở rộng khu vực tiếp nhận, UBND xã Cam Hiệp có trách nhiệm phối hợp với UBND xã Cam Lâm phân định rõ ranh giới, phạm vi quản lý, phương án vận hành và cơ chế đóng góp kinh phí xử lý rác thải; giám sát chặt chẽ hoạt động của các đơn vị dịch vụ công ích và định kỳ quan trắc môi trường theo quy định. Đáng chú ý, UBND tỉnh yêu cầu tập trung tối đa cho phương án cải tạo, nâng cấp bãi rác tạm hiện hữu, tuyệt đối không khảo sát hoặc đề xuất mở thêm các bãi rác tạm mới trên địa bàn.
Đoàn công tác của UBND tỉnh nắm bắt tình hình, ghi nhận những vướng mắc trong công tác thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt. (Ảnh: Bảo Anh).
Điều phối luồng rác, chờ nhà máy điện rác vận hành
Một trong những yêu cầu quan trọng được đặt ra là không để việc xử lý các tồn tại ở một bãi rác dẫn đến ùn ứ rác tại địa phương khác. Vì vậy, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, quyết định phương án điều phối linh hoạt luồng vận chuyển và phân bổ lượng rác thải giữa các địa phương (Cam An, Cam Hiệp, Cam Lâm, Suối Dầu, Diên Lâm…); kịp thời xử lý, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng địa phương tự ý dừng tiếp nhận rác gây ùn ứ, mất vệ sinh môi trường.
Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao khẩn trương nghiên cứu, tham mưu UBND tỉnh xây dựng kế hoạch tiếp nhận rác thải sinh hoạt hàng ngày và điều phối lượng rác đang lưu chứa tại các bãi rác tạm về Nhà máy Điện rác Khánh Hòa để xử lý. Việc này nhằm vừa bù đắp công suất thiếu hụt giai đoạn đầu của Nhà máy, vừa đẩy nhanh tiến độ phục hồi môi trường tại các bãi rác tạm.
Đối với xã Suối Dầu, UBND tỉnh giao địa phương khẩn trương hoàn thiện quy trình kỹ thuật vận hành bãi rác tạm thôn Suối Lau 2 theo ý kiến góp ý của Sở Nông nghiệp và Môi trường, gửi về Sở kiểm tra, chấp thuận triển khai thực hiện, bảo đảm hoàn thành đi vào hoạt động trước ngày 10/8/2026.
Khi Nhà máy Điện rác Khánh Hòa đi vào vận hành và thu gom, xử lý toàn bộ lượng rác tồn đọng, UBND các xã Cam An, Cam Hiệp, Cam Lâm và Suối Dầu có trách nhiệm lập phương án đóng cửa bãi rác tạm, tổ chức cải tạo, phục hồi môi trường và hoàn trả mặt bằng theo đúng quy định. Sau khi hoàn thành giải tỏa và phục hồi môi trường, các khu vực này sẽ được nghiên cứu làm điểm tiếp nhận rác thải dự phòng khẩn cấp để ứng phó trong trường hợp hệ thống vận chuyển hoặc Nhà máy Điện rác gặp sự cố quá tải.
Việc xử lý các bãi rác tạm không chỉ dừng ở yêu cầu giải quyết lượng rác đang tồn đọng hay bảo đảm thu gom hằng ngày. Trong giai đoạn này, các địa phương phải đồng thời hoàn thiện phương án kỹ thuật, kiểm soát nước rỉ rác, mùi hôi, thoát nước mưa, quan trắc môi trường và quản lý chặt hoạt động tiếp nhận, vận chuyển, xử lý rác.
Bảo Anh