Từ đầu năm 2026 đến nay, trước diễn biến ngày càng phức tạp, cực đoan của thời tiết, tỉnh Khánh Hòa đã chủ động triển khai đồng bộ các phương án phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Từ kiện toàn lực lượng, xây dựng phương án ứng phó, chuẩn bị “4 tại chỗ” đến tăng cường dự báo, cảnh báo, sơ tán dân và bảo vệ các công trình xung yếu, công tác phòng, chống thiên tai được triển khai theo hướng chủ động, kịp thời, sát thực tế.
Chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa
Năm 2025, thiên tai trên địa bàn tỉnh diễn biến hết sức phức tạp, bất thường và cực đoan. Các loại hình thiên tai xảy ra với tần suất dày, cường độ lớn, phạm vi rộng. Khu vực phía Nam tỉnh xảy ra 5/7 đợt nắng nóng trên diện rộng, tập trung từ giữa tháng 4 đến đầu tháng 8; nhiều nơi ghi nhận nhiệt độ trên 39 độ C. Tỉnh cũng chịu ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp của 2 cơn bão, gây mưa, dông, gió mạnh trên diện rộng. Tính đến hết tháng 11/2025, toàn tỉnh ghi nhận 6 đợt mưa lớn; riêng tháng 11 xảy ra 4 đợt mưa lũ vượt mốc lịch sử. Tổng thiệt hại do mưa lũ ước tính hơn 6.000 tỷ đồng.
Trước diễn biến ngày càng khó lường của thiên tai, yêu cầu đặt ra là phải chuẩn bị kỹ hơn, chủ động hơn ngay từ trước khi xảy ra tình huống. Đây cũng là nhiệm vụ được Khánh Hòa tập trung triển khai ngay từ đầu năm 2026, trước hết là kiện toàn lực lượng, phân công rõ trách nhiệm và hoàn thiện cơ chế chỉ huy, điều hành từ tỉnh đến cơ sở.
Ngay từ đầu năm, tỉnh đã tập trung kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các cấp, phân công rõ trách nhiệm, địa bàn và lĩnh vực phụ trách, bảo đảm thống nhất đầu mối chỉ đạo khi có tình huống xảy ra. Ở cấp tỉnh, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh được kiện toàn với Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban; các Phó Trưởng ban và thành viên là lãnh đạo các cơ quan, đơn vị liên quan. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh là cơ quan thường trực, tham mưu, tổ chức thực hiện nhiệm vụ phòng thủ dân sự; Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp tham mưu công tác phòng, chống thiên tai. Tại cấp xã, các Ban Chỉ huy cũng được thành lập, đồng thời duy trì các tổ, đội xung kích phòng, chống thiên tai để kịp thời hỗ trợ người dân trước, trong và sau thiên tai.
Sẵn sàng phương án, lực lượng và phương tiện
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được tỉnh chú trọng là xây dựng, rà soát và cập nhật các phương án ứng phó theo từng loại hình, cấp độ rủi ro và đặc điểm của từng địa bàn. UBND tỉnh đã ban hành quyết định số 2365/QĐ-UBND ngày 9/7/2026 về Phương án ứng phó thiên tai theo cấp độ rủi ro thiên tai trên địa bàn tỉnh năm 2026, xác định cụ thể các tình huống cần tập trung ứng phó, nhất là bão, áp thấp nhiệt đới; mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất; mưa lớn sau bão, áp thấp nhiệt đới và các tình huống thiên tai có khả năng gây ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng, tài sản của người dân.
Trên cơ sở phương án của tỉnh, các sở, ban, ngành và địa phương đồng thời chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư và hậu cần theo phương châm “4 tại chỗ”, gồm chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện, vật tư và kinh phí tại chỗ, hậu cần tại chỗ. Việc chuẩn bị được thực hiện theo hướng chủ động từ trước, nhất là tại những địa bàn thường xuyên chịu tác động của mưa lớn, lũ, sạt lở và ngập úng. Cùng với đó, yêu cầu “3 sẵn sàng” gồm chủ động phòng tránh, đối phó kịp thời và khắc phục hiệu quả tiếp tục được quán triệt, nhằm hạn chế tình trạng bị động, bất ngờ khi thiên tai diễn biến nhanh, phức tạp.
Trong công tác chuẩn bị lực lượng, hợp đồng liên ngành được chú trọng, đảm bảo huy động nhanh khi xảy ra tình huống khẩn cấp. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã xây dựng kế hoạch hiệp đồng với 28 đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Quân khu 5 đóng quân trên địa bàn. Theo phương án, tổng lực lượng có thể huy động hơn 22.000 người, trong đó lực lượng thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh hơn 10.500 người, Công an tỉnh khoảng 9.000 người, cùng lực lượng của các đơn vị quân đội, công an và Quân khu 5 đóng quân trên địa bàn. Cùng với nhân lực, hàng trăm phương tiện các loại cũng được chuẩn bị, sẵn sàng phục vụ công tác tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn, sơ tán người dân, vận chuyển lương thực, nhu yếu phẩm và xử lý các tình huống phát sinh do thiên tai. Việc hiệp đồng lực lượng, phương tiện từ trước giúp xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các đơn vị, qua đó bảo đảm khi có tình huống xảy ra có thể nhanh chóng triển khai lực lượng đến địa bàn cần thiết, hỗ trợ chính quyền cơ sở ứng phó, bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.
Trong tình huống thiên tai diễn biến phức tạp, công tác sơ tán dân được xác định là một trong những nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Việc sơ tán được thực hiện theo nguyên tắc chủ động, kiên quyết, đúng đối tượng và đúng khu vực có nguy cơ cao, với mục tiêu cao nhất là bảo đảm an toàn tính mạng người dân. Các địa phương ưu tiên di dời người cao tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai, người khuyết tật, người bệnh và các hộ dân đang sinh sống tại khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng trực tiếp. Đồng thời, trong quá trình sơ tán phải bảo đảm an toàn về người, tài sản, lương thực, thuốc men và các điều kiện sinh hoạt tối thiểu tại nơi đến, không để người dân bị thiếu đói, thiếu nước uống hoặc không được tiếp cận các dịch vụ thiết yếu trong thời gian tránh trú.
Tăng cường bảo vệ công trình xung yếu
Công tác rà soát, kiểm tra các công trình có nguy cơ mất an toàn cũng được triển khai thường xuyên. Toàn tỉnh hiện có 67 hồ chứa, gồm 56 hồ thủy lợi và 11 hồ thủy điện. Trước mùa mưa bão năm 2026, tỉnh đã chỉ đạo kiểm tra an toàn công trình, rà soát phương án ứng phó tình huống khẩn cấp, bảo vệ đập và vùng hạ du; đồng thời kiểm tra việc vận hành các hồ chứa lớn.
Bên cạnh hồ chứa, các địa phương còn tập trung kiểm tra đê điều, kè, vị trí có nguy cơ sạt lở bờ sông, suối, hệ thống tiêu thoát nước, cống, kênh mương, giao thông, điện lực, viễn thông, trường học, cơ sở y tế và các công trình hạ tầng thiết yếu.
Các vị trí bồi lấp, ách tắc, vật cản làm ảnh hưởng đến khả năng thoát lũ được rà soát, xử lý nhằm hạn chế nguy cơ ngập úng. Khi phát hiện dấu hiệu mất an toàn, lực lượng chức năng thực hiện ngay việc khoanh vùng, cảnh báo, hạn chế người và phương tiện đi vào khu vực nguy hiểm, đồng thời huy động lực lượng, phương tiện xử lý tạm thời và báo cáo cấp có thẩm quyền.
Trong lĩnh vực thông tin liên lạc, các doanh nghiệp bưu chính, viễn thông được yêu cầu chủ động rà soát, kiên cố hóa 3.776 trạm BTS, 16.712 km tuyến cáp quang và 13 công trình viễn thông quan trọng; chuẩn bị nguồn điện dự phòng, máy phát điện, xe BTS lưu động và thiết bị thông tin vệ tinh.
Nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo
Mạng lưới khí tượng thủy văn trên địa bàn tỉnh cơ bản đáp ứng yêu cầu theo dõi, giám sát diễn biến thời tiết, khí tượng thủy văn, cung cấp thông tin phục vụ dự báo, cảnh báo thiên tai.
Cùng với đó, tỉnh đang từng bước ứng dụng công nghệ trong phòng, chống thiên tai như xây dựng bản đồ cảnh báo, cơ sở dữ liệu phòng, chống thiên tai, lắp đặt camera giám sát tại các khu vực trọng điểm, xung yếu; nghiên cứu kết nối dữ liệu với Trung tâm điều hành thông minh, ứng dụng GIS và trí tuệ nhân tạo phục vụ giám sát, hỗ trợ chỉ huy, điều hành.
Hệ thống Tổng đài 112 được duy trì trực ban 24/24 giờ, tiếp nhận, phân loại, xác minh và chuyển thông tin về sự cố, thiên tai đến cơ quan có thẩm quyền. Từ ngày 1/11/2025 đến ngày 1/8/2026, hệ thống đã tiếp nhận 39.424 cuộc gọi, trong đó có 12.543 cuộc gọi được tiếp nhận và 26.881 cuộc gọi nhỡ do máy bận hoặc các cuộc gọi không đúng mục đích.
Tăng cường kiểm tra, bám sát thực địa
Cùng với việc xây dựng các phương án ứng phó, công tác phòng, chống thiên tai được triển khai gắn với kiểm tra thực tế tại các địa bàn, khu vực xung yếu và những nơi có nguy cơ chịu ảnh hưởng khi thiên tai xảy ra.
Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Việt Hùng dẫn đầu đoàn công tác thị sát cảng cá Đông Hải. Ảnh minh họa (nguồn: baokhanhhoa.vn).
Ngày 17/8, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Việt Hùng dẫn đầu đoàn công tác kiểm tra thực tế công tác phòng, chống thiên tai tại phường Đông Hải và xã Bác Ái Tây. Tại Cảng cá Đông Hải, đoàn kiểm tra khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão, công tác hướng dẫn, kiểm đếm, bảo đảm an toàn tàu cá; nghe địa phương báo cáo phương án ứng phó với bão, áp thấp nhiệt đới và triều cường trong mùa mưa bão năm 2026. Tại xã Bác Ái Tây, đoàn kiểm tra các điểm xung yếu, khu vực sạt lở đất đá tại thôn Gia É; tình hình xử lý, khắc phục hư hỏng công trình hạ tầng, tuyến đường ĐT.707 và phương án di dân, tái định cư vùng có nguy cơ cao sạt lở tại thôn Bậc Rây 1.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trịnh Minh Hoàng kiểm tra khu vực xung yếu có nguy cơ ảnh hưởng bởi mưa lũ tại xã Lâm Sơn. Ảnh minh họa (nguồn: baokhanhhoa.vn).
Trước đó, ngày 16/6, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trịnh Minh Hoàng dẫn đầu đoàn công tác kiểm tra các công trình khắc phục thiệt hại do mưa bão tháng 11/2025, các khu vực có nguy cơ sạt lở và công tác chuẩn bị phòng, chống thiên tai trước mùa mưa bão năm 2026 tại các xã Mỹ Sơn, Ninh Sơn, Lâm Sơn, Bác Ái Tây và Bác Ái. Nội dung kiểm tra tập trung vào các công trình, khu vực có nguy cơ sạt lở và điều kiện chuẩn bị ứng phó tại địa phương trước mùa mưa bão năm 2026.
Chuyển từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trịnh Minh Hoàng phát biểu tại buổi làm việc với Đoàn công tác Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia. (Ảnh: Như Tuấn).
Phát biểu tại buổi làm việc với Đoàn công tác Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia ngày 12/8, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trịnh Minh Hoàng nhấn mạnh mục tiêu hạn chế thấp nhất thiệt hại về tính mạng, tài sản của Nhân dân; xác định phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn là nhiệm vụ trọng tâm, triển khai theo hướng “phòng là chính, chủ động từ sớm, từ xa”. Các nhiệm vụ được tập trung vào nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo; nâng cấp hệ thống quan trắc, giám sát; hoàn thiện phương án, bản đồ rủi ro; bố trí lực lượng, phương tiện, vật tư theo phương châm “4 tại chỗ”, bảo đảm sẵn sàng ứng phó với các tình huống xảy ra.
Thiếu tướng Phạm Hải Châu (bìa phải) - Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, Phó Cục trưởng Cục Cứu hộ - Cứu nạn phát biểu tại buổi làm việc với UBND tỉnh về công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2026. (Ảnh: Như Tuấn).
Cũng tại buổi làm việc, Thiếu tướng Phạm Hải Châu - Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, Phó Cục trưởng Cục Cứu hộ - Cứu nạn nhấn mạnh, năm 2025, Khánh Hòa chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai, song đã nhanh chóng khắc phục hậu quả đợt mưa lũ lịch sử tháng 11/2025; đồng thời chủ động kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh theo hướng rõ người, rõ việc, sớm xây dựng và triển khai các kế hoạch, phương án phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn năm 2026, tăng cường kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện tại các địa phương, đơn vị. Thiếu tướng Phạm Hải Châu đề nghị Khánh Hòa tiếp tục nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai tại chỗ, từng bước chuyển từ thế bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro. Trong đó, cần triển khai đồng bộ các giải pháp ngay từ trước khi thiên tai xảy ra, từ nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo, chủ động chuẩn bị lực lượng, phương tiện, vật tư đến tổ chức ứng phó và khắc phục hậu quả; bảo đảm các phương án được xây dựng sát thực tế, có tính khả thi, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.
Đây cũng là hướng đi đang được Khánh Hòa tập trung triển khai trong năm 2026, lấy phòng ngừa làm trọng tâm, lấy cơ sở làm nơi chủ động ứng phó, lấy khả năng bảo đảm an toàn cho người dân làm thước đo hiệu quả. Khi phương án được cụ thể hóa đến từng địa bàn, lực lượng và tình huống; các điểm xung yếu được nhận diện, kiểm tra thường xuyên và các điều kiện “4 tại chỗ” được chuẩn bị đầy đủ, khả năng ứng phó thiên tai trên địa bàn tỉnh sẽ được nâng lên, góp phần hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra.
Như Tuấn