Khánh Hòa đang thu hút đầu tư, mở rộng sản xuất và phát triển công nghiệp, dịch vụ. Tuy nhiên, để dòng vốn từ các dự án lớn lan tỏa sâu hơn vào kinh tế địa phương, doanh nghiệp trong tỉnh cần nâng cao năng lực cung ứng, còn chính quyền cần tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn, tạo cơ chế kết nối thực chất giữa nhà đầu tư và nhà cung ứng trong tỉnh.
Nâng cao năng lực sản xuất, công nghệ, quản trị và chất lượng nhân lực là những yêu cầu quan trọng để doanh nghiệp địa phương từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. (Ảnh: Bảo Anh)
Cơ hội không chỉ nằm ở những dự án lớn
Theo báo cáo của UBND tỉnh, 9 tháng năm 2026, tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP) Khánh Hòa ước tăng 11,21% so với cùng kỳ năm trước, xếp thứ 8/34 tỉnh, thành phố, dẫn đầu vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Trong đó, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 17,45%; khu vực dịch vụ tăng 9,65%.
Hoạt động đầu tư, kinh doanh cũng ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Trong 9 tháng, tỉnh thu hút 42 dự án đầu tư ngoài ngân sách với tổng vốn đăng ký khoảng 112,875 nghìn tỷ đồng, trong đó có 6 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với tổng vốn đăng ký khoảng 1.431,6 tỷ đồng. Toàn tỉnh có 2.196 doanh nghiệp gia nhập thị trường, với tổng vốn đăng ký 26.546 tỷ đồng. Tính đến ngày 30/9/2026, Khánh Hòa có 19.154 doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 16,1% so với cùng kỳ năm trước.
Quy mô kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp ngày càng mở rộng tạo thêm dư địa cho thị trường hàng hóa, dịch vụ, vận chuyển, nhân lực và công nghiệp hỗ trợ. Tuy nhiên, dòng vốn đầu tư chỉ thực sự lan tỏa khi doanh nghiệp trong tỉnh có khả năng tham gia cung ứng sản phẩm, dịch vụ cho các dự án, thay vì chỉ hưởng lợi gián tiếp từ hoạt động đầu tư.
Do đó, vấn đề không chỉ là thu hút được bao nhiêu dự án, mà còn là doanh nghiệp Khánh Hòa có thể tham gia đến đâu vào chuỗi cung ứng, đáp ứng những yêu cầu nào và làm thế nào để có được những đơn hàng ổn định. Đây cũng là những vấn đề được Hội Doanh nhân trẻ Khánh Hòa đặt ra tại Hội nghị gặp gỡ doanh nghiệp và nhà đầu tư năm 2026.
Theo Hội Doanh nhân trẻ Khánh Hòa, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa còn hạn chế về vốn, công nghệ, nhân lực và năng lực quản trị. Một số doanh nghiệp có sản phẩm tốt nhưng chưa hoàn thiện tiêu chuẩn, hồ sơ năng lực; một số khác thiếu thông tin về nhu cầu cung ứng và điều kiện lựa chọn đối tác. Khả năng liên kết giữa các doanh nghiệp cũng chưa đủ mạnh để cùng thực hiện những đơn hàng lớn.
Những hạn chế này cho thấy, muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, doanh nghiệp cần biết nhà đầu tư đang cần gì, đồng thời đáp ứng được các yêu cầu về chất lượng, tiến độ và năng lực cung ứng. Việc kết nối vì thế không thể dừng ở các cuộc gặp gỡ, mà cần tạo điều kiện để hai bên tiến tới hợp tác và ký kết hợp đồng.
Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Thanh Hải kiến nghị tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp địa phương với các nhà đầu tư, tạo cơ hội để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. (Ảnh: Bảo Anh).
Kết nối phải đi đến đơn hàng
Để biến cơ hội đầu tư thành đơn hàng cụ thể, Hội Doanh nhân trẻ Khánh Hòa đề xuất tỉnh phối hợp với các hội, hiệp hội tổ chức kết nối theo nhu cầu của từng dự án, từng ngành. Nhà đầu tư cần cung cấp thông tin về nhóm hàng hóa, dịch vụ cần mua, tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện lựa chọn nhà cung ứng. Trên cơ sở đó, các hội, hiệp hội rà soát, giới thiệu doanh nghiệp phù hợp và hỗ trợ hoàn thiện những điều kiện còn thiếu.
Hiệu quả kết nối cần được đánh giá bằng kết quả thực tế: Doanh nghiệp nào đã tiếp cận được nhà đầu tư; những vướng mắc nào chưa được giải quyết; có bao nhiêu hợp đồng được ký kết và thực hiện… Với những đơn hàng vượt quá năng lực của một doanh nghiệp, cần khuyến khích các doanh nghiệp liên kết, phân công rõ trách nhiệm, cùng bảo đảm chất lượng và tiến độ.
Một giải pháp khác là xây dựng cơ sở dữ liệu năng lực doanh nghiệp Khánh Hòa, cập nhật thông tin về sản phẩm, dịch vụ, quy mô cung ứng, tiêu chuẩn chất lượng và nhu cầu hợp tác. Cơ sở dữ liệu cần có đầu mối quản lý, được cập nhật thường xuyên và thuận tiện cho nhà đầu tư tra cứu. Từ đó, việc hỗ trợ doanh nghiệp có thể tập trung vào những hạn chế cụ thể như quản trị tài chính, kiểm soát chi phí, quản lý chất lượng, ứng dụng công nghệ và phát triển thị trường.
Từ góc nhìn của một doanh nghiệp FDI hoạt động lâu năm tại Khánh Hòa, ông Jin Sang Ho - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đóng tàu HD Hyundai Việt Nam (HVS) cho rằng, sức hấp dẫn của môi trường đầu tư không chỉ nằm ở việc thu hút một dự án lớn, mà còn phụ thuộc vào khả năng hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp, chất lượng nhân lực, hạ tầng và khả năng kết nối chuỗi cung ứng.
HVS đề xuất UBND tỉnh nghiên cứu chuyển từ định hướng thu hút từng dự án sang xây dựng hệ sinh thái đầu tư, trong đó các dự án quy mô lớn trở thành hạt nhân thúc đẩy doanh nghiệp trong nước, công nghiệp hỗ trợ và các ngành dịch vụ cùng phát triển. Doanh nghiệp cũng kiến nghị xây dựng cơ sở dữ liệu năng lực doanh nghiệp Khánh Hòa và chương trình phát triển nhà cung cấp trong các lĩnh vực có tiềm năng như: Công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, logistics, công nghệ, năng lượng, kinh tế biển, du lịch - dịch vụ và nông nghiệp công nghệ cao…
Để hỗ trợ nhà đầu tư triển khai dự án thuận lợi hơn, HVS kiến nghị tỉnh nghiên cứu “gói hỗ trợ đầu tư tổng thể”, cung cấp thông tin rõ ràng về địa điểm, hạ tầng, thủ tục, thời gian xử lý, nguồn nhân lực và chính sách hỗ trợ. Đối với các dự án lớn hoặc có tính chất liên ngành, doanh nghiệp đề xuất cơ chế hỗ trợ theo nguyên tắc “Một đầu mối - Một quy trình - Một thời hạn rõ ràng - Một kết quả cụ thể”.
Các đề xuất trên bổ sung một góc nhìn quan trọng: Phát triển nhà cung cấp địa phương cần gắn với cải thiện môi trường đầu tư. Doanh nghiệp trong tỉnh cần nâng cao năng lực để đáp ứng yêu cầu của đối tác; nhà đầu tư cần tiếp cận được thông tin về các nhà cung ứng phù hợp; còn chính quyền đóng vai trò kết nối, tháo gỡ vướng mắc và tạo điều kiện để các bên hợp tác lâu dài.
Đào tạo nhân lực kỹ thuật gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp được xác định là một trong những giải pháp để đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp, tăng khả năng kết nối giữa cơ sở đào tạo và nhà tuyển dụng. (Ảnh: Bảo Anh).
Nguồn nhân lực là “mắt xích” quan trọng
Bên cạnh vốn, công nghệ và thị trường, nguồn nhân lực quyết định khả năng doanh nghiệp duy trì chất lượng, tiến độ và mở rộng quy mô cung ứng. Nếu thiếu lao động có kỹ năng, doanh nghiệp khó đáp ứng yêu cầu của những dự án công nghiệp lớn, ngay cả khi đã có cơ hội tiếp cận đơn hàng.
Ông Nguyễn Chí Toàn - Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH VSIP Khánh Hòa cho biết, tỉnh có khoảng 50 cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập và ngoài công lập, nhưng vẫn thiếu nhân lực kỹ thuật chất lượng cao trong các lĩnh vực cơ khí, điện, điện tử, công nghệ thông tin, công nghiệp hỗ trợ, chế biến thực phẩm và kinh tế biển. Nhiều doanh nghiệp tại khu vực Vân Phong phải tuyển lao động kỹ thuật từ địa phương khác do nguồn cung tại chỗ chưa đáp ứng yêu cầu.
Từ thực tế này, Công ty TNHH VSIP Khánh Hòa đề xuất tỉnh xây dựng Đề án phát triển nguồn nhân lực công nghiệp Khánh Hòa đến năm 2035, gắn với quy hoạch các khu công nghiệp và Khu kinh tế Vân Phong; đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu cung - cầu lao động công nghiệp toàn tỉnh.
Doanh nghiệp cũng kiến nghị tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp trong xác định nhu cầu, xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức thực tập và tuyển dụng sau đào tạo; nghiên cứu thành lập Trung tâm Dịch vụ nhân lực công nghiệp Khánh Hòa hoặc giao một đơn vị chuyên trách kết nối cung - cầu lao động.
Không chỉ dừng ở đào tạo nghề, VSIP Khánh Hòa còn đề xuất phát triển nhà ở công nhân, nhà ở chuyên gia, trường học, nhà trẻ, y tế và các dịch vụ thiết yếu, chuyển từ tư duy thu hút một người lao động sang thu hút cả gia đình người lao động đến sinh sống lâu dài.
Việc chuẩn bị nguồn nhân lực phù hợp với nhu cầu sản xuất, đồng thời bảo đảm điều kiện sinh sống, sẽ góp phần giúp doanh nghiệp ổn định lực lượng lao động và có thêm cơ sở mở rộng hoạt động.
Hội nghị Gặp gỡ doanh nghiệp và nhà đầu tư là dịp để cộng đồng doanh nghiệp phản ánh khó khăn, đề xuất giải pháp và kiến nghị tăng cường kết nối với các nhà đầu tư. (Ảnh: Bảo Anh).
Cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển
Để doanh nghiệp địa phương có thể phát triển và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, bên cạnh nỗ lực tự nâng cao năng lực, cần có môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi và cơ chế hỗ trợ nhất quán từ chính quyền.
Tính đến hết tháng 9/2026, Khánh Hòa đã hoàn thành tháo gỡ khó khăn cho 106 trong tổng số 257 dự án vướng mắc, khơi thông nguồn vốn đầu tư khoảng 88.000 tỷ đồng. Riêng các dự án tồn đọng thuộc thẩm quyền địa phương, tỉnh đã cơ bản xử lý dứt điểm 92/92 dự án, góp phần khơi thông nguồn lực đất đai và tạo điều kiện cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.
Tại buổi gặp gỡ doanh nghiệp và nhà đầu tư năm 2026, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Việt Hùng cho biết, thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, Khánh Hòa xác định trách nhiệm xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng, thuận lợi, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp.
Chủ tịch UBND tỉnh cam kết tập trung thực hiện ba nội dung: Lắng nghe đầy đủ, giải quyết có trách nhiệm các kiến nghị của hiệp hội, doanh nghiệp, phân công rõ cơ quan chịu trách nhiệm và thời hạn trả lời. Tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư lâu dài; tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng, mặt bằng và chuẩn bị tốt hơn nguồn nhân lực. Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực, mở rộng thị trường thông qua tiếp cận vốn, đổi mới quản trị, ứng dụng công nghệ và đáp ứng tiêu chuẩn sản phẩm.
Việc ký kết Bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030 giữa UBND tỉnh với VCCI nhằm đạt mục tiêu nâng Chỉ số PCI và Chỉ số BPI. (Ảnh: Bảo Anh)..
Cùng với đó, ngày 8/10/2026, UBND tỉnh Khánh Hòa ký kết Bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030 với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhằm đạt mục tiêu: Đưa Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2026 của Khánh Hòa vào nhóm tốt và nâng Chỉ số Hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI) tăng ít nhất 3 bậc so với năm 2025 theo kế hoạch đề ra.
Những mục tiêu này đặt ra yêu cầu tiếp tục cải thiện chất lượng điều hành, nhất là các thủ tục ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp. Theo đánh giá PCI 2.0 năm 2025, Khánh Hòa thuộc nhóm có chất lượng điều hành khá; 78,57% doanh nghiệp phản ánh hồ sơ tiếp cận đất đai trễ hẹn; 29,93% doanh nghiệp phản ánh tình trạng kiểm tra trùng lặp. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được quan tâm xử lý nhằm giảm thời gian, chi phí và tạo môi trường cạnh tranh minh bạch hơn.
Bảo Anh