Chiều 27-1, Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tổ chức Phiên họp lần thứ 30. Phiên họp được tổ chức trực tiếp tại Trụ sở Chính phủ và trực tuyến với 22 tỉnh, thành phố ven biển. Tại điểm cầu Khánh Hòa, ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo IUU tỉnh Khánh Hòa tham dự cùng các thành viên Ban Chỉ đạo và đại diện các sở, ngành liên quan.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến
báo cáo tại phiên họp. (Nguồn: baochinhphu)
Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến báo cáo kết quả triển khai các nhiệm vụ chống khai thác IUU trên phạm vi cả nước. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 24-1, các địa phương đã hoàn thành việc rà soát, cập nhật 19.035 tàu cá đã xóa đăng ký vào cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia để phục vụ công tác quản lý, giám sát. Trong đó, nhóm tàu xóa đăng ký vì “lý do khác” (6.502 tàu) và tàu cá bán sang tỉnh khác (2.732 tàu) được xác định là các đối tượng tiềm ẩn nguy cơ cao, cần quản lý chặt chẽ nhằm ngăn chặn tình trạng tàu cá tiếp tục hoạt động trái phép, “lén lút” trên biển. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương công khai danh sách tàu cá đã xóa đăng ký; tổ chức giám sát chéo giữa các lực lượng chức năng và các địa phương ven biển để kiểm tra, đối chiếu, xác minh thông tin tàu cá theo quy định.
Quang cảnh tại điểm cầu Khánh Hòa
Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo IUU tỉnh Khánh Hòa cho biết, thực hiện Công điện số 03/CĐ-TTg ngày 13/1/2026 của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để rà soát toàn bộ các hồ sơ liên quan đến tàu cá mất kết nối hệ thống giám sát hành trình (VMS) và tàu cá vượt ranh giới khai thác giai đoạn 2024-2025. Qua rà soát, toàn tỉnh ghi nhận 344 vụ việc có dấu hiệu vi phạm, trong đó mới xử lý được 15 vụ, 329 vụ việc đang đề nghị khép hồ sơ và tiếp tục được kiểm tra, xác minh theo quy định. Tỷ lệ hồ sơ khép cao là một trong những nội dung đang được các cơ quan Trung ương và Ủy ban châu Âu (EC) đặc biệt quan tâm. Trong năm 2025, tỉnh đã đẩy mạnh triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT) và nhật ký điện tử (e-logbook). Kết quả, 2.689 tàu cá đã thực hiện eCDT, với sản lượng thủy sản qua cảng đạt 36.343 tấn; dữ liệu được cập nhật thường xuyên trên hệ thống VNFishbase, bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”. Đáng chú ý, tỉnh đã ứng dụng nền tảng Zalo để truyền tải thông tin tức thời giữa các cảng cá và lực lượng Bộ đội Biên phòng, phục vụ đối soát số liệu tàu cá xuất - nhập bến hằng ngày, hạn chế tình trạng chênh lệch số liệu giữa các lực lượng. Đối với hoạt động xuất khẩu thủy sản sang thị trường châu Âu, UBND tỉnh đã thành lập 3 đoàn công tác liên ngành tổ chức rà soát các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản giai đoạn 2021-2025, tập trung kiểm tra nguồn gốc nguyên liệu, chứng nhận xuất xứ và việc chấp hành các quy định liên quan.
Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà nhấn mạnh, chống khai thác IUU là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, không chỉ nhằm tháo gỡ “thẻ vàng” của Liên minh châu Âu mà còn để xây dựng nghề cá Việt Nam phát triển bền vững, minh bạch và có trách nhiệm. Phó Thủ tướng cho biết, qua trao đổi với phía EC, hiện nay 5 nhóm vấn đề tồn tại vẫn đang được đặc biệt quan ngại, gồm: (1) thông tin báo cáo chưa đầy đủ để xác minh; (2) số liệu giữa các báo cáo chưa khớp; (3) tình trạng ngắt kết nối VMS còn cao; (4) tỷ lệ khép hồ sơ vi phạm lớn; (5) việc xử phạt hành chính còn chậm, chưa đủ sức răn đe.
Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương thực hiện nghiêm tinh thần “nói thật, làm thật”, xử lý dứt điểm các hành vi vi phạm; không chấp nhận việc lấy lý do quá thời hiệu để khép hồ sơ mà không xử lý, không để tồn đọng kéo dài. Đối với quản lý tàu cá mua bán, Phó Thủ tướng nêu rõ: tàu cá chưa hoàn tất thủ tục sang tên, cấp giấy phép khai thác mới thì vẫn thuộc trách nhiệm quản lý của tỉnh cũ, chấm dứt tình trạng đùn đẩy trách nhiệm khi xảy ra vi phạm. Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương phải nắm chắc đến tận cấp xã, phường “từng tàu đang ở đâu, ai quản lý”, coi đây là tiêu chí bắt buộc trong kiểm tra thực tế. Đồng thời, các bộ, ngành Trung ương sẽ tiếp tục tổ chức các đoàn công tác thanh tra, kiểm tra xác suất các vụ việc mà địa phương báo cáo đã hoàn thành trước ngày 15-2-2026, nhằm đánh giá thực chất việc tổ chức thực hiện tại cơ sở. Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp các bộ, ngành và địa phương hoàn thiện báo cáo gửi Ủy ban châu Âu, bảo đảm phản ánh trung thực tình hình, thể hiện rõ quyết tâm chính trị và cách tiếp cận bền vững của Việt Nam trong công tác chống khai thác IUU.
Tin và ảnh: Nguyễn Phú