Bộ Tài chính đang dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi).
Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi Luật Đấu thầu
Bộ Tài chính cho biết, mục đích ban hành Luật Đấu thầu (sửa đổi) nhằm tiếp tục thể chế hóa đầy đủ chủ trương, định hướng đã được xác định trong các văn kiện, nghị quyết của Đảng, Nhà nước về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số"; phát triển kinh tế nhà nước, phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài…
Đồng thời, tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật, chuyển từ tư duy "quản lý" sang "kiến tạo phát triển", mở ra không gian phát triển và tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế. Tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian, đẩy nhanh tiến độ thực hiện gói thầu, dự án; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư; tổ chức thực hiện hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; bảo đảm đồng bộ của hệ thống pháp luật về đấu thầu và pháp luật có liên quan.
Dự thảo Luật đề xuất quy định về quản lý nhà nước đối với hoạt động đấu thầu; thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động đấu thầu; hoạt động lựa chọn nhà thầu thực hiện gói thầu, hoạt động lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh.
Dự thảo Luật bao gồm 8 chương và 72 điều. Bên cạnh những quy định chung, dự thảo đề xuất những quy định cụ thể về hình thức, phương thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư; quy trình, thủ tục lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư; mua sắm tập trung; mua thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế; hợp đồng; trách nhiệm của các bên trong hoạt động đấu thầu; quản lý nhà nước đối với hoạt động đấu thầu...
Sửa đổi, hoàn thiện nhiều nội dung
Tại dự thảo, Bộ Tài chính đã đề xuất sửa đổi, hoàn thiện nhiều nội dung về phạm vi điều chỉnh, nguyên tắc áp dụng Luật Đấu thầu và các Luật có liên quan; về các hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư; về quy trình, thủ tục lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư; về chính sách ưu tiên, ưu đãi trong đấu thầu, mua sắm hàng hoá xuất xứ trong nước; về hợp đồng…
Trong đó, về các hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, dự thảo đơn giản hóa các hình thức lựa chọn nhà thầu trên cơ sở lược bỏ một số hình thức có quy trình thực hiện tương đồng để tích hợp các hình thức này theo hướng:
Bỏ hình thức đấu thầu hạn chế và chào hàng cạnh tranh do có tương đồng về quy trình thực hiện (lựa chọn nhà thầu thông qua cạnh tranh) để tích hợp vào hình thức đấu thầu rộng rãi.
Bỏ hình thức mua sắm trực tiếp và lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt do có tương đồng về quy trình thực hiện (lựa chọn trực tiếp một nhà thầu không thông qua cạnh tranh) để tích hợp vào hình thức chỉ định thầu.
Bổ sung một số hình thức lựa chọn nhà thầu mới nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn, cụ thể:
Hình thức đàm phán cạnh tranh áp dụng đối với các gói thầu mà chủ đầu tư chưa thể xác định đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, giải pháp công nghệ hoặc giá gói thầu, trên cơ sở thương thảo với từ hai nhà thầu trở lên để hoàn thiện giải pháp kỹ thuật và phương án tài chính trước khi ký kết hợp đồng.
Hình thức chào giá trực tuyến trên cơ sở kế thừa quy định đã được áp dụng ổn định tại Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, tạo cơ sở pháp lý ổn định, thống nhất cho việc áp dụng lâu dài.
Tiếp tục duy trì các hình thức đàm phán giá, đặt hàng, tự thực hiện và tham gia thực hiện của cộng đồng do các hình thức này đã được áp dụng ổn định, phù hợp với đặc thù của từng ngành, lĩnh vực và được quy định trong pháp luật chuyên ngành, như đàm phán giá trong lĩnh vực y tế; đặt hàng trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, đường sắt, giáo dục..., qua đó bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và đáp ứng yêu cầu quản lý của từng ngành, lĩnh vực.
Đối với lựa chọn nhà đầu tư, dự thảo Luật tiếp tục quy định 04 hình thức gồm đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định nhà đầu tư và lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt. Đây là các hình thức đã được áp dụng ổn định, phù hợp với đặc thù của hoạt động lựa chọn nhà đầu tư và chưa phát sinh vướng mắc, bất cập cần sửa đổi.
Về các hình thức lựa chọn nhà đầu tư
Dự thảo Luật tiếp tục duy trì 04 hình thức lựa chọn nhà đầu tư gồm đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định nhà đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt do các hình thức này đang đang được áp dụng ổn định và chưa phát sinh các vướng mắc, khó khăn trên thực tiễn.
Về quy trình, thủ tục lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư
Luật chỉ quy định về nguyên tắc chung quy trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư và giao Chính phủ quy định chi tiết trình tự, thủ tục thực hiện đối với từng hình thức (Điều 34, Điều 39).
Dự thảo đề xuất sửa đổi quy định về đấu thầu quốc tế (Điều 9) nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam theo hướng:
Chỉ áp dụng đấu thầu quốc tế để lựa chọn nhà đầu tư các dự án đầu tư kinh doanh có tính chất đặc biệt về công nghệ, năng lượng sạch hoặc yêu cầu cung cấp dịch vụ theo chuẩn quốc tế mà nhà đầu tư trong nước không đáp ứng được; đối với các dự án đầu tư kinh doanh khác thì thực hiện đấu thầu trong nước.
Mở rộng phạm vi áp dụng quy định "nhà thầu trong nước được sử dụng nhà thầu phụ hoặc nhà thầu phụ đặc biệt là nhà thầu nước ngoài đối với gói thầu tổ chức đấu thầu trong nước" cho tất cả lĩnh vực thay vì chỉ áp dụng cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Sửa đổi quy định về đấu thầu qua mạng (Điều 15) theo hướng chỉ quy định về yêu cầu đối với Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và cơ sở dữ liệu về đấu thầu, giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính ổn định của Luật, đồng thời tạo thuận lợi cho việc nâng cấp, hoàn thiện Hệ thống trong quá trình tổ chức thực hiện.
Dự thảo Nghị định dự kiến quy định về đấu thầu qua mạng theo hướng:
Thực hiện đấu thầu trên môi trường điện tử là phương thức chủ yếu, được lồng ghép trong toàn bộ quy trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, đấu thầu quốc tế, chỉ định nhà thầu, nhà đầu tư, đặt hàng và quản lý thực hiện hợp đồng.
Số hóa toàn bộ vòng đời gói thầu, dự án và hợp đồng; xây dựng cơ sở dữ liệu về giá, năng lực, kinh nghiệm, uy tín của nhà thầu, nhà đầu tư, chất lượng và kết quả thực hiện hợp đồng để hỗ trợ lập giá gói thầu, đánh giá nhà thầu, nhà đầu tư, giám sát, cảnh báo rủi ro và lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong các lần tiếp theo.
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, phân tích dữ liệu, giám sát và phát hiện dấu hiệu gian lận, thông đồng, bất thường trong hoạt động đấu thầu.
Sửa đổi quy định về nội dung hồ sơ mời thầu (Điều 35) theo hướng cho phép hồ sơ mời thầu được nêu nhãn hiệu của hàng hóa theo nhóm nhãn hiệu nhằm bảo đảm lựa chọn được hàng hóa đáp ứng yêu cầu về chất lượng, tính năng kỹ thuật, công nghệ, tính đồng bộ và hiệu quả sử dụng theo nhu cầu thực tế của chủ đầu tư, đồng thời vẫn bảo đảm cạnh tranh giữa các nhãn hiệu cùng nhóm.
Về hợp đồng
Luật chỉ quy định khung nguyên tắc về loại hợp đồng, sửa đổi hợp đồng, các nội dung khác về quy trình, thủ tục thực hiện hợp đồng (như: hồ sơ hợp đồng, điều kiện ký kết hợp đồng, thanh toán hợp đồng) và giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính ổn định của hệ thống pháp luật.
Không quy định cứng về tỷ lệ hoặc giá trị tối đa công việc giao cho nhà thầu phụ để xác định hành vi chuyển nhượng thầu mà xác định trên cơ sở bản chất của hành vi và trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện hợp đồng (Điều 65).
Theo đó, dự thảo Luật xác định việc nhà thầu chính giao công việc cho nhà thầu phụ ngoài phạm vi trong hợp đồng và được chủ đầu tư chấp thuận không phải là hành vi chuyển nhượng thầu; hành vi chuyển nhượng thầu được xác định khi chủ đầu tư chấp thuận cho nhà thầu chính chuyển giao toàn bộ hoặc phần công việc chủ yếu làm thay đổi bản chất vai trò của nhà thầu trúng thầu, không còn trực tiếp quản lý, điều hành và chịu trách nhiệm thực hiện hợp đồng.
Làm rõ cơ chế điều chỉnh hợp đồng trong trường hợp bất khả kháng, hoàn cảnh thay đổi cơ bản để tạo cơ sở pháp lý cho chủ đầu tư xem xét, quyết định việc điều chỉnh hợp đồng, bảo đảm đồng bộ với pháp luật về xây dựng, pháp luật về dân sự, thương mại... (Điều 16).
Quy định trường hợp không phải ký kết hợp đồng đối với dự án đầu tư kinh doanh quy mô nhỏ, không có giai đoạn vận hành, không phát sinh nhiều nghĩa vụ giữa các bên (khoản 4 Điều 50)...
Mời bạn đọc xem toàn văn dự thảo và góp ý tại đây./.
Theo baochinhphu.vn
Xem bản gốc của Báo Chính phủ tại đây